Buren

Midden in het Rivierengebied, gelegen tussen de prachtigste fruitbomen van het land ligt het oude stadje Buren.

Op 27 juni 1395 werden aan Buren de stadsrechten ontleend. Hiermee werd een formele status gegeven aan de handelsgemeenschap, welke zich in de loop der jaren aan de oevers van de Korne had gevestigd.

Al in 772 wordt Buren vermeld in een oorkondenregister van het klooster Lauresham in Duitsland. Daarin wordt vermeld “In pago Testrebenti in villa Hunsetti et in villa Buria mansum”.  De schrijf-wijze van de naam Buren is in de loop der jaren dus nogal veranderd. Van Buria (772) werd het Burion (983) en in de 11e eeuw zelf Buiriam. Daarna veranderde de naam langzaam via Bueren, Buern, Buiren, Buyren, Buuren naar de naam zoals wij onze stad kennen: Buren.

Het Buren van onze jaren kenmerkt zich door een groot aantal gemeentelijke herindelingen. In 1956 waren Tiel, Zoelen en Wadenoijen nog bij een herindeling betrokken waarna het een aantal jaren rustig bleef. 

De herindeling van 1978 had meer voeten in aarde: De gemeenten Beusichem en Zoelen werden samengevoegd met de gemeente Buren.

De laatste herindeling vond nog maar een paar jaar geleden plaats. Ook de gemeenten Lienden en Maurik werden opgenomen in de gemeente Buren. Sindsdien bestaat de gemeente Buren uit de volgende 33 (!) steden, dorpen en gehuchten: Aalst, Asch, Beusichem, Bontemorgen, Buren, De Bosjes, De Heuvel, De Mars, Eck en Wiel, Erichem, Essebroek, Ganzert, Hoog Kana, Hoogmeien, Ingen, Kerk-Avezaath, Klinkenberg, Leutes, Lienden, Luchtenburg, Lutterveld, Maurik, Meerten, Meertenwei, Ommeren, Ommerenveld, Ravenswaaij, Rijswijk, Tweesluizen, Zandberg, Zevenmorgen, Zoelen, Zoelmond en Zwarte Paard. 

De huidige stad Buren kent een aantal zeer bezienswaardige, oude, gebouwen zoals het Koninklijk weeshuis, gesticht door Maria van Buren in 1612 en de Sint Lambertuskerk, welke in 1367 werd gesticht als kapel gewijd aan Sint Marie. In deze kerk liggen onder anderen de stoffelijke resten Frederik van Egmond, de eerste graaf van Buren en Maria van Oranje, de dochter van Willem van Oranje en Anna van Egmond. De kerk werd in 1980 en 1991 grondig van binnen en buiten gerestaureerd.    

Als vestingstad heeft Buren steeds een molen ter beschikking gehad. Aan de huidige molen, de Prins van Oranje, zijn er minstens twee voorafgegaan.

Het voormalig stadhuis aan de markt was als zodanig in gebruik van 1554 tot 1984. Nu is er het museum Buren en Oranje gevestigd.

Andere bezienswaardigheden zijn de Culemborgse poort, de Kniphoek en vooral ook de vele oude huizen die doen denken aan de middeleeuwen.

Zonder twijfel is het ontstaan van de stad Buren te danken aan het kasteel dat heeft gestaan in het plantsoen. Tegenwoordig is op deze plek onze tennisvereniging gehuisvest. 

Met het noemen van het museum Buren en Oranje is een van de drie musea in de stad genoemd. De andere musea zijn het Koninklijk marechausseemuseum, wat gevestigd is in het voormalig weeshuis en het boerenwagenmuseum, dat te vinden is onder de Culemborgsche poort.  

Het huidige Buren wordt omsloten door acht gemeenten en heeft een oppervlakte van maar liefst 136,34 km². De gemeente telde op 1 januari 2000 24.821 inwoners.